7ο ΠΑΝΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΙΚΤΥΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΝΗΣΙΩΝ
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ-ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ-ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ
Με στόχο την ανταλλαγή εμπειριών – καλών πρακτικών και διαμόρφωση προτάσεων για μοντέλα ανάπτυξης των Μικρών Νησιών διεξήχθη στην Ύδρα το 7ο
Πανευρωπαϊκό Συνέδριο του ΕSIF (European Small Islands Federation – Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Μικρών Νησιών) ,παράλληλα με την συνάντηση του ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΜΙΚΡΩΝ ΝΗΣΙΩΝ.
Κατά την διάρκεια του Συνεδρίου επαναβεβαιώθηκε ο κύριος στόχος της «αναγνώρισης ως ιδιαίτερης εδαφικής περιφέρειας» του συνόλου των μικρών ευρωπαϊκών νησιών από όλα τα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παραθέτουμε τις κυριότερες αποφάσεις, που έχουν ληφθεί
1.Δημιουργία 10 Θαλάσσιων Καταδυτικών Πάρκων σε περιοχές των εξής νησιών:
Aγκίστρι Λειψοί
Ύδρα Χάλκη
Ιθάκη Τήλος
Μαθράκι Νίσυρος
Κύθνος Σίκινος
Τα οφέλη για τα νησιά είναι πολλαπλά:
α) Άμεση δημιουργία 150, τουλάχιστον, θέσεων εργασίας. Δεν συνυπολογίζονται οι θέσεις που θα δημιουργηθούν για την εξυπηρέτηση των καταδυτών και των συνοδών τους ( ξενοδοχειακές μονάδες – μονάδες εστίασης – λοιπές μονάδες παροχής υπηρεσιών).
β) Επιμήκυνση τουριστικής περιόδου(200, μέρες το χρόνο η τουριστική περίοδος). Στα περισσότερα από τα νησιά η περίοδος διαρκεί από 45-90 ημέρες. Οι καταδύτες συνήθως επιλέγουν περιόδους, όπου κατά τεκμήριο η τουριστική σεζόν είτε έχει λήξει, είτε μόλις ξεκινά.
γ) Στροφή για την υλοποίηση του θεματικού τουρισμού. Είναι γεγονός ότι οι Ελληνικοί τουριστικοί προορισμοί δεν μπορούν να ανταγωνιστούν, από την άποψη του κόστους προορισμούς όπως Τουρκία – Αίγυπτος – Μαρόκο κλπ. Απαραίτητο, λοιπόν να απευθυνθούμε στον ποιοτικό τουρισμό. Εκεί λοιπόν πρέπει να παρουσιάσουμε τα συγκριτικά μας πλεονεκτήματα, όπως το φυσικό περιβάλλον( επομένως και το υποθαλάσσιο), την πατροπαράδοτη Ελληνική φιλοξενία και κυρίως τις υπηρεσίες ποιότητας.
δ) Οι καταδύτες είναι τουρίστες μεσαίου και υψηλού εισοδήματος. Αυτό έχει ως συνέπεια, την άνοδο των εσόδων για τις επιχειρήσεις των νησιών, που θα τους παράσχουν τις όποιες, υποχρεωτικά, αναβαθμισμένες υπηρεσίες τους.
ε) «Υποχρεωτική βελτίωση» του συνόλου των υποδομών των νησιών – κατάρτιση προσωπικού (τουριστικού ενδιαφέροντος υπηρεσιών) – ποιοτικές υπηρεσίες – έμμεσα δημιουργία πολλαπλάσιων θέσεων απασχόλησης. Άμεσα θα πρέπει να αναβαθμισθούν οι υπηρεσίες των μεταφορών, των επικοινωνιών, της παροχής υγείας κλπ.
Στ) Σε ότι αφορά το περιβάλλον. Όχι μόνον δεν το καταστρέφει, αλλά απεναντίας το αναπλάθει. Στην περιοχή του καταδυτικού πάρκου απαγορεύεται επί 24ώρου βάσεως η διέλευση πλοίων ή οποιωνδήποτε σκαφών, καθώς και το ψάρεμα. Αυτό δίνει τη δυνατότητα, την ευκαιρία στα ψάρια ανενόχλητα να αναπαράγονται σε ένα «προστατευόμενο χώρο». Έχει παρατηρηθεί ότι μετά από 2 χρόνια λειτουργίας τέτοιων πάρκων, η ευρύτερη περιοχή τους εμπλουτίζεται από ψάρια, αφού δημιουργείται η περίφημη «ρεζέρβα αναπαραγωγής».
ζ ) Αναπτύσσονται επιπλέον οικονομικές δραστηριότητες σε κάθε νησί δεδομένου ότι παγκοσμίως το 2003 οι καταδύτες ξεπερνούσαν τα 7.000.000 ( μόνο στην Ευρώπη ήσαν 3.200.000).
2. Θεσμοθετείται η ανάδειξη και η ανακήρυξη ενός μικρού ευρωπαϊκού νησιού κατ’ έτος ως «Νησί του Πολιτισμού» (Αντίστοιχος θεσμός με αυτόν της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας).
Για το 2008 αποφασίσθηκε αυτό να είναι η Ύδρα. Η σχετική πρόταση, έγινε ομόφωνα δεκτή από όλους τους Ευρωπαίους Συνέδρους .
3. Δημιουργία Τράπεζας αίματος, Μυελού των οστών και Δωρητών οργάνων για τους κατοίκους των Μικρών Νησιών της Ελλάδας και της Ευρώπης.
Η εθελοντική προσφορά όλων, δείγμα υψηλού πολιτιστικού επιπέδου, θα συμβάλλει στη διάσωση των συμπολιτών μας, ενώ ταυτόχρονα θα δημιουργήσει συνθήκες ασφαλέστερης διαβίωσης στα νησιά μας.
4. Πολυεπίπεδη παρέμβαση σε θέματα Περιβάλλοντος:
α) Αίτημα για άμεση καθιέρωση Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στα σχολεία των Μικρών Νησιών με χρήση νέων τεχνολογικών εργαλείων.
β) Αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος ( αναβαθμίδες – πεζούλες ) και αξιοποίηση τους με την καλλιέργεια παραδοσιακών προϊόντων και προώθηση τους στην τοπική αγορά – στις αγορές άλλων μικρών νησιών – στις αγοράς των μικρών νησιών της Ευρώπης. Μεσομακροπρόθεσμος στόχος η προώθηση και πώληση αυτών των παραδοσιακών προϊόντων (τα οποία υποχρεωτικά θα πρέπει να διαθέτουν πιστοποίηση ποιότητας) μέσω e-shops, καταστημάτων πώλησης σε μεγάλα αστικά κέντρα (ακόμα και στις Βρυξέλλες).
γ) Άμεση ολοκλήρωση των χωροταξικών σχεδίων για τα νησιά , προσδιορίζοντας τις χρήσεις γης και αυστηρή εφαρμογή του κτηματολογίου.
Τα νησιά υποφέρουν από την έλλειψη χωροταξικών σχεδίων. Αποτέλεσμα σε πολλές περιπτώσεις άναρχη δόμηση, αδυναμία ανάληψης επιχειρηματικών πρωτοβουλιών κλπ.
5. Ενίσχυση του τομέα Αλιείας με δράσεις – παρεμβάσεις – προτάσεις και ενέργειες, όπως:
α) Αίτημα για άμεση και πιστή εφαρμογή από το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, το Λιμενικό Σώμα και τους άλλους εμπλεκόμενους φορείς, του κανονισμού 1967/ 06 της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Διαρκής έλεγχος στις ανεμότρατες και τα ‘συρόμενα’, που παρανομούν διαρκώς, είτε αλιεύοντας σε απαγορευμένες παράκτιες περιοχές, είτε αλιεύοντας το γόνο.
β) Θεσμική και ουσιαστική κατοχύρωση της λειτουργίας των αλιευτικών καταφυγίων .Σε πολλά μεγάλα νησιά παρατηρείται το φαινόμενο μετατροπής των αλιευτικών καταφυγίων σε μαρίνες. Στα μικρά νησιά, κάποια από τα οποία ζουν από τον τουρισμό και την αλιεία, οφείλουμε να προστατεύσουμε την παράκτια αλιεία και το κεφάλαιο των ψαράδων μας, που είναι τα σκάφη τους. Πρέπει, λοιπόν, οι ψαράδες μας να έχουν την ασφάλεια των καταφυγίων, τα οποία πρέπει και να διαθέτουν τις ανάλογες υποδομές.
γ) Συμμετοχή των Μικρών Νησιών στο Leader Αλιείας, μέσω υποβολής σχετικών προτάσεων ( Στο σημείο αυτό αναφέρουμε την πρόθεση της Δ/νσης Αλιείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης περί προτεραιότητας ικανοποίησης σχετικών προτάσεων που εμπεριέχουν την δημιουργία αλιευτικών καταφυγίων).
Στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Αλιείας, όπως και δεσμεύτηκε ο κ. Γιώργος Σπύρου, Διευθυντής της Διεύθυνσης Αλιείας στις Βρυξέλλες, θα δοθεί προτεραιότητα σε προτάσεις που συμμετέχουν και τα μικρά νησιά. Προϋπόθεση είναι να αναλάβουν και οι σύλλογοι των ψαράδων μας την ευθύνη της συμμετοχής στα όποια προγράμματα.
δ) Επιμόρφωση των αλιέων μέσω τηλεκατάρτισης σε συνεργασία με το αρμόδιο Υπουργείο.
Δυστυχώς στην Ελλάδα το επάγγελμα του ψαρά μαθαίνεται εμπειρικά μόνον, όταν στη Γαλλία λειτουργούν 12 Ναυτικά Λύκεια, οι απόφοιτοι των οποίων γίνονται είτε ψαράδες είτε ναυτικοί. Με δεδομένο ότι αν απαιτούσαμε άμεση λειτουργία αντίστοιχων Λυκείων θα παίρναμε την απάντηση ότι το αίτημα θα μελετηθεί (την στιγμή που χρειάζονται «ενίσχυση» εκπαιδευτική οι ψαράδες μας) προτείνεται να αξιοποιήσουμε την τεχνολογία και μέσω τηλεκατάρτισης να υπάρξει η καταρχήν επιμόρφωσή τους.
6. Για τον Τουρισμό
α) Ανάπτυξη θεματικού τουρισμού με ιδιαίτερο βάρος στον Πολιτιστικό – Οικολογικό και Περιβαλλοντικό. Ήδη η λειτουργία των καταδυτικών πάρκων βοηθά στην ανάπτυξη αυτού του τουρισμού
β) Απόκτηση ειδικού σήματος ποιότητας για τα προϊόντα και τουριστικές υπηρεσίες των Μικρών Νησιών
γ) Αξιοποίηση των Ιστορικών Μνημείων με την απαραίτητη αποκατάσταση και αναστήλωση, όπου απαιτείται.
δ) Σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Τουριστικής Ανάπτυξης (Πρόεδρος κ. Ευαγγέλου) αποφασίσθηκε η διοργάνωση διημερίδας με αντικείμενο το θεματικό Τουρισμό (ιδιαίτερη βαρύτητα στον καταδυτικό τουρισμό).
7. Για τις Συγκοινωνίες – Μεταφορές
α) Αποτελούν Δημόσιο Αγαθό και έχουν όλοι δικαίωμα ισότιμης πρόσβασης .Στόχος «κάθε μέρα πλοίο στο νησί», ούτε μία μέρα χωρίς επικοινωνία με οποιοδήποτε πρόσφορο συγκοινωνιακό μέσο.
β) Το πρόβλημα πρέπει να αντιμετωπισθεί ενιαία ως πρόβλημα του ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ και όχι αποκλειστικά της Ακτοπλοΐας. Αυτό σημαίνει ότι για την οριστική επίλυση του προβλήματος, πρέπει να ληφθούν υπόψη τα πραγματικά προβλήματα των τοπικών κοινωνιών – οικονομιών, οι μέχρι σήμερα υπάρχουσες μελέτες, οι αποφάσεις οργάνων όπως Δημοτικά Συμβούλια – Νομαρχιακά Συμβούλια- Περιφερειακά Συμβούλια – ΚΕΔΚΕ κλπ.
γ) Πρέπει να κατοχυρωθεί άμεσα το Ελάχιστο Δημόσιο Συγκοινωνιακό Δίκτυο με την ισότιμη επιχορήγηση – επιδότηση του κόστους μεταφοράς ανθρώπων και προϊόντων, ανάλογα με αυτή των χερσαίων δικτύων μεταφοράς (υπερτονίζεται το γεγονός της επιδότησης του εισιτηρίου των ΚΤΕΛ – ΕΘΕΛ – ΜΕΤΡΟ κλπ σε σχέση με την ανισομερή επιδότηση του εισιτηρίου για τα μικρά νησιά).
8. Μικρά Ευρωπαϊκά Νησιά ιδιαίτερη Περιφέρεια της Ευρώπης
Επαναβεβαιώθηκε με ομόφωνη απόφαση η πρόταση του Ελληνικού Δικτύου και τέθηκε ως :
Στρατηγικός στόχος του Ευρωπαϊκού Δικτύου «τα Μικρά Νησιά της Ευρώπης να χαρακτηρισθούν και να κατοχυρωθούν θεσμικά στην Ευρωπαϊκή Ενωση ως ΜΙΑ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ, με καθεστώς παρόμοιο των Υπερπόντιων νησιών της Ευρώπης». Αυτό, αν γίνει αποδεκτό, σημαίνει ότι τα Μικρά Νησιά αναβαθμίζονται με κριτήρια που αυξάνουν ποσοστιαία τα κονδύλια ανάπτυξής τους.
Συμμετοχές – Παρεμβάσεις – Εισηγήσεις
Στις εργασίες του Συνεδρίου παρέστησαν οι κκ Κυριάκος Βιρβιδάκης και Γιάννης Δεκαβαλας (Δήμαρχοι Χανίων και Ερμούπολης Σύρου αντίστοιχα ως παρατηρητές της ΚΕΔΚΕ), Αναστάσιος Αλιφέρης ( Δήμαρχος Τήλου και πρόεδρος ΣΥΝΔΚΕ), Κώστας Αναστόπουλος (Δήμαρχος Ύδρας), Αντώνης Ζαμπέτας (Δήμαρχος Κύθνου), Ελένη Παναγή (Δήμαρχος Χάλκης), Γεώργιος Βασιλόπουλος (Δήμαρχος Ιθάκης), Μπενέτος Σπύρου ( Δήμαρχος Λειψών), Νίκος Καρακωνσταντίνος (Δήμαρχος Νισύρου), Κώστας Χαμπίμπης ( κοινοτικός σύμβουλος Σικίνου), Γιάννης Αργυρός (Πρόεδρος κοινότητας Μαθρακίου) και Γιάννης Αθανασίου (Πρόεδρος κοινότητας Αγκιστρίου). Επίσης παραβρέθηκαν τα μέλη του Ευρωπαϊκού Δικτύου Μικρών Νησιών από τις χώρες:
Σουηδία, Γαλλία, Δανία, Σκωτία, Ιρλανδία, Ιταλία, Ελλάδα και Φιλανδία.
Ως παρατηρητές παραβρέθηκαν εκπρόσωποι της Κύπρου, της Κροατίας και της Ρουμανίας (οι οποίοι καταρχήν συμφώνησαν με το Ελληνικό Δίκτυο να εντείνουν τις προσπάθειές τους, ώστε να δημιουργηθεί ένα Δίκτυο για τα μικρά νησιά της Μεσογείου – Αδριατικής – Κασπίας).
Παραβρέθηκαν και έκαναν εισηγήσεις οι Πανεπιστημιακοί Καθηγητές :
i. Dr. Κωνσταντίνος Μακροπουλος ,από το Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ
ii. Nαταλια Πουλου, από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.
iii.Κωνσταντίνος Χλωμουδης, από το Πανεπιστήμιο Πειραιά.
iv.Dr. Θεοχαρης Τσουτσος, από το Πολυτεχνείο Κρήτης
v. Κυράστα Ζάχαρη Επιστημονικός συνεργάτης Παντείου Πανεπιστημίου
Παρουσίασαν τις εισηγήσεις – παρεμβάσεις τους οι Δημοσιογράφοι :
i. Γιάννης Ριζοπουλος και
ii. Ντίνος Κιουσης.
Στο Συνέδριο την εξειδικευμένη, ανά τομέα, ενημέρωση από την Ευρωπαϊκή Ένωση μετέφεραν με ανάλογες εισηγήσεις – προτάσεις – παρεμβάσεις οι :
i. Γιώργος Σπύρου, Διευθυντής στη Διεύθυνση Αλιείας και θαλάσσιας πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
ii. Dr. Gian Andrea P.Garancini, σύμβουλος και εκπρόσωπος του Ελληνικού Δικτύου Μικρών νησιών ( στο γραφείο του Δικτύου στις Βρυξέλλες).
iii. Ελευθέριος Σταυροπουλος , εκπρόσωπος της χώρας μας στην Ε.Ε. για θέματα Περιφερειακής Πολιτικής και Διαρθρωτικών Ταμείων – μέλος της Μόνιμης Ελληνικής Αντιπροσωπείας στην Ε.Ε.
iv. Louigi Bandiali, πρώην Υπουργός για την Περιφερειακή πολιτική στην Ιταλία και Πρόεδρος της Οργάνωσης EURO IDEES ( με συμμετέχοντα μέλη από 17 χώρες).
Επιμελητήρια: Υπήρξαν παρεμβάσεις – εισηγήσεις και συγκεκριμένα από τους κ.κ. :
Νικήτα Δολαψακη, Πρόεδρο του Επιμελητήριου Ηρακλείου Κρήτης και Πρόεδρος Επιμελητηριακών Ομίλων Ανάπτυξης Ελληνικών Νησιών (ΕΟΑΝ)
Ιωάννης Ευαγγέλου. Πρόεδρος ΔΣ Σύνδεσμος εν Ελλάδι Τουριστικών και Ταξιδιωτικών Γραφείων ΗΑΤΤΑ
Γεώργιο Μπενέτο, Πρόεδρο του Επιμελητήριου του Πειραιά
Στο Συνέδριο απέστειλαν χαιρετιστήρια μηνύματα :
Ο Υπουργός Αιγαίου και Νησιωτικής πολιτικής κ. Α. Παυλίδης
Ο Υφυπουργός Οικονομίας και Οικονομικών κ.Χρ.Φωλιας
Ο Υφυπουργός Εξωτερικών κ. Γιάννης Βαληνακης
Οι Γενικοί Γραμματείς των Περιφερειών :
Kρητης κ. Σεραφείμ Τσιοκας και με την ιδιότητα του πρόεδρου της Επιτροπής Νησιών και Παράκτιων περιοχών της ΕΕ(CPMR), Ιόνιων νήσων κ.Σωτηρης Βοσδου και Δυτικής Ελλάδας κ Σ π. Σπυρίδων.
Ο βουλευτής Κυκλάδων κ. Π. Ρήγας.
Ο βουλευτής Α΄ Πειραιά κ. Π. Μελάς
Οι Ευρωβουλευτές Ευαγγελία Τζαμπάζη, Μαίρη Ματσούκα, Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου και Σταύρος Αρναουτάκης.
